Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych

4 marca 2026, 14:32

Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.



Progenitorowe komórki oligodendrocytów aktywnie przyczyniają się do neurozapalenia

8 października 2019, 11:04

Komórki, które były w dużej mierze ignorowane przez naukowców w czasie badania stwardnienia rozsianego (SR), w rzeczywistości spełniają kluczową rolę w rozwoju choroby. Odkrycie zespołu ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Wirginii może pomóc w wynalezieniu lekarstwa na SR.


Sugestia czerwonej koszulki

16 kwietnia 2010, 16:31

Kolor koszulki bramkarza może wpłynąć na skuteczność strzału napastnika. Okazuje się, że w rzucie karnym rzadziej udaje się mu zdobyć gola, jeśli w bramce stoi osoba w czerwonym stroju.


Nowy młot na stres oksydacyjny

2 października 2014, 11:31

Naukowcy odkryli cząsteczkę zwalczającą stres oksydacyjny (zaburzenie równowagi między reaktywnymi formami tlenu a wydajnością systemów przeciwutleniających).


Naukowcy trafili na ślad jednego z najstarszych zalążków planety w Układzie Słonecznym?

16 czerwca 2026, 12:41

Meteoryty z grupy angrytów od dawna fascynują naukowców. To jedne z najstarszych skał magmowych w Układzie Słonecznym, powstały zaledwie 3-4 miliony lat po skondensowaniu pierwszych ciał stałych z mgławicy słonecznej. Przez lata specjaliści zastanawiali się, skąd pochodzą. Nowe badania sugerują, że ich macierzyste ciało mogło być znacznie większe, niż dotychczas sądzono, porównywalne rozmiarami z Księżycem.


Dieta bogata w jogurt i błonnik obniża ryzyko raka płuc

5 listopada 2019, 11:33

Dieta bogata w jogurt i błonnik wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem raka płuc. Dotąd, jak podkreślają naukowcy z Centrum Medycznego Vanderbilt University, korzyści takiej diety zademonstrowano dla chorób układu krążenia i nowotworów układu pokarmowego.


Zamyślone mruganie

30 kwietnia 2010, 11:15

Kiedy zaczynamy myśleć o niebieskich migdałach, więcej mrugamy. Psycholodzy sądzą, że w ten sposób tworzy się fizyczna bariera między umysłem a światem zewnętrznym (Psychological Science).


Już niemowlęta reagują na informacje przekazywane przez białka oczu

28 października 2014, 10:53

Ludzie są jedynymi naczelnymi z dużymi twardówkami (tzw. białkami oczu). Stopień ich widoczności i ustawienie wskazuje na odczuwane emocje. Wrażliwość na tego typu wskazówki jest wpisana w mózg dorosłych, naukowcy zastanawiali się jednak, na jakim etapie rozwoju się ona pojawia. Okazuje się, że w niemowlęctwie, w wieku ok. 7 miesięcy.


Syncytialny wirus oddechowy może infekować komórki ludzkiego łożyska

3 grudnia 2019, 12:55

Wirus RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) jest wirusem nabłonka oddechowego. Uznaje się go za główny patogen infekcji dróg oddechowych starszych dzieci i najczęstszą przyczynę chorób dolnych dróg oddechowych niemowląt. Okazuje się, że może on również infekować komórki pozyskane z ludzkiego łożyska. Ustalenia te sugerują, że jeśli ciężarna zachoruje, przez łożysko zakażenie może się przenieść na płód.


Matka i babka wiedzą lepiej

18 maja 2010, 11:05

W czasie ciąży i wkrótce po urodzeniu dziecka kobiety nie realizują wszystkich wytycznych lekarza, a są raczej skłonne adaptować praktyki stosowane na tym samym etapie życia przez ich matki i babki.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk